CHÂN DUNG GIA ĐÌNH GILLES – TÁC PHẨM CỦA JOSEPH INGUIMBERTY ĐƯỢC ĐẤU GIÁ TẠI PARIS THÁNG 10 NĂM 2024

Bức tranh có xuất xứ từ bộ sưu tập gia đình René Gilles, đại diện hãng Maison Denis Frères tại Hải Phòng, và được lưu truyền qua các hậu duệ. Tranh khắc họa bốn thành viên trong gia đình ông René Gilles: Jacqueline, Monique, Philippe và Raymond.

Một bức tranh dung dị về gia đình, giàu chiều sâu và kỷ niệm đẹp

Trong khu vườn nhiệt đới ngập ánh sáng, gia đình nhỏ hiện lên giản dị và ấm áp. Người mẹ dịu dàng đặt tay lên vai cô con gái lớn, cô bé cầm một bông hoa nhỏ, còn người cha trẻ bế con trai út. Các nhân vật được sắp xếp thành một bố cục cân đối, vừa gắn kết về cảm xúc vừa chặt chẽ về tạo hình. Ánh sáng vàng tươi đặc trưng của vùng nhiệt đới lan khắp tranh, tạo nên nhịp điệu thị giác êm đềm, hài hòa.

Joseph Inguimberty thể hiện kỹ thuật hội họa điêu luyện qua cách chia mảng lớn, tiết chế chi tiết và đặt hình chính xác. Mỗi nhân vật có cá tính riêng qua ánh mắt, cử chỉ, nhưng vẫn hòa quyện trong tổng thể thống nhất. Đây là kết quả của sự quan sát sâu sắc, không phải sự phô diễn kỹ thuật.

Chứng tích có chữ ký và niên đại Hà Nội, 1945

Không chỉ là tranh chân dung gia đình, tác phẩm còn là tài liệu thị giác quý hiếm ghi lại sinh hoạt của một gia đình Pháp tại Đông Dương trong thời chiến. Năm 1945 là thời điểm thế giới đảo chiều: Hà Nội vừa trải qua cuộc Nhật đảo chính Pháp, và chỉ vài tháng sau là Cách mạng tháng Tám. Trong bối cảnh ấy, một bức tranh mang tinh thần nhân bản, yên ổn và giàu tính biểu tượng như Family Portrait càng trở nên đặc biệt.

Joseph Inguimberty – người thầy âm thầm của mỹ thuật Đông Dương

Joseph Inguimberty (1896–1971) là một trong những họa sĩ Pháp có ảnh hưởng sâu sắc đến mỹ thuật Việt Nam hiện đại. Ông giảng dạy tại Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương ở Hà Nội và được bổ nhiệm làm giám đốc trường từ năm 1925. Ông góp phần định hình chương trình đào tạo mỹ thuật hiện đại, được bản địa hóa cho sinh viên Việt Nam, kết hợp kỹ thuật hội họa phương Tây với việc quan sát đời sống thực tại.

Inguimberty không chỉ để lại những tác phẩm hội họa quan trọng mà còn góp phần đào tạo một thế hệ danh họa Việt Nam như Nguyễn Gia Trí, Tô Ngọc Vân, Lê Phổ và Lương Xuân Nhị. Tư duy cởi mở, sự khuyến khích sáng tạo, cùng cách đề cao cảm xúc và đời sống trong hội họa của ông đã để lại ảnh hưởng lâu dài đến mỹ thuật Việt Nam suốt thế kỷ XX.

Một phần dòng chảy hội họa Pháp tại Đông Dương

Cùng với Inguimberty, nhiều nghệ sĩ Pháp đến Đông Dương giảng dạy, nghiên cứu, sáng tác và để lại dấu ấn lâu dài. Có thể kể đến Évariste Jonchère, người kế nhiệm Victor Tardieu làm hiệu trưởng Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương và đưa một phần nhà trường vào Đà Lạt trong thời kỳ sơ tán vì chiến tranh. Những tên tuổi khác gồm Alix Aymé, André Maire, Jean Bouchaud, Henri Dabadie và nhiều họa sĩ từng đoạt giải thưởng Đông Dương hoặc làm việc trong các phái đoàn thuộc địa.

Tác phẩm của họ góp phần hình thành nền mỹ thuật Đông Dương, đồng thời trở thành những tài liệu thị giác quý báu phản ánh xã hội, cảnh quan, kiến trúc và con người Việt Nam đầu thế kỷ XX.

Family Portrait không chỉ là một bức chân dung mà còn là hiện vật văn hóa có giá trị nghệ thuật, lịch sử và nhân văn. Sự quan tâm dành cho tác phẩm tại phiên đấu giá ở Paris cho thấy sức hút của mỹ thuật Đông Dương trên thị trường quốc tế, đồng thời nhắc rằng những giá trị tinh tế, chân thực và sâu sắc có thể trường tồn cùng thời gian.