ĐINH MINH (1919–2004) – KHÚC ĐÀN GIỮA MIỀN KÝ ỨC

Đinh Minh, tên đầy đủ Đinh Xuân Minh (1919–2004), sinh tại Hà Nội, là họa sĩ thuộc thế hệ cuối của Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương và tốt nghiệp năm 1945. Ông dành phần lớn cuộc đời sáng tác cho những đề tài gần gũi với quê hương: phong cảnh, làng quê, phố cổ Hà Nội, con người và đời sống truyền thống Việt Nam. Năm 1967, ông đảm nhiệm cương vị Phó Viện trưởng Viện Mỹ nghệ Hà Nội, gắn bó với các làng nghề và mỹ thuật truyền thống.

Âm nhạc và hình ảnh người chơi đàn cũng là một mạch đề tài rất duyên trong hội họa Đinh Minh. Có khi ông đặt tiếng đàn bên hình ảnh người thiếu nữ trầm tư; ở tác phẩm này, họa sĩ lại lựa chọn hai nhân vật nam, tạo nên một không khí mộc mạc và đậm chất đời sống Việt Nam.

Nổi bật trong tranh là hình ảnh đàn nguyệt, còn gọi là đàn kìm – nhạc cụ truyền thống quen thuộc của người Việt. Người đàn ông lớn tuổi ôm đàn, đôi bàn tay và dáng ngồi như đang dẫn dắt một khúc nhạc; nhân vật bên cạnh cùng hòa mình vào khoảnh khắc ấy.

Đinh Minh không tìm đến sự cầu kỳ. Những gam xanh xám, nâu trầm cùng nét vẽ mềm và phóng khoáng khiến tác phẩm như phủ một lớp màu của thời gian. Triện son đỏ và chữ ký Đinh Minh ở góc tranh bên phải đã thể hiện thêm tính xác thực về bức tranh.

Một tác phẩm đẹp của Đinh Minh, nơi hội họa dường như có cả âm thanh – tiếng đàn nguyệt ngân lên cùng ký ức về một đời sống Việt Nam xưa, bình dị và đầy tình cảm.