Ngựa mang theo “khí” của gió. Nó không thích sự tù đọng. Ở ngựa, điều quan trọng không phải là đích đến, mà là đà tiến lên – một sức sống tự nhiên, hừng hực nhưng cũng đòi hỏi bản lĩnh điều khiển.
Ngựa – biểu tượng của tự do, nhưng tự do luôn có kỷ luật
Ngựa đẹp nhất khi đang chuyển động. Một dáng đứng đã có nhịp, một cái ngoái đầu đã có gió, một bước chồm đã có lời hứa về quãng đường dài. Chính vì vậy, ngựa thường được hiểu như biểu tượng của tự do. Nhưng tự do của ngựa không phải là hoang dã vô định; nó là tự do có phương hướng, tự do của một sinh thể mạnh mẽ biết tự giữ thăng bằng.
Năm Ngọ vì thế không chỉ khuyên ta “đi nhanh”, mà còn nhắc ta một điều sâu hơn: đi đúng nhịp của mình. Bởi ngựa phi nhanh có thể đưa ta tới đích sớm, nhưng cũng có thể quăng ta ngã nếu ta không đủ tỉnh táo để cầm cương.
Ngựa trong nghệ thuật – khi hình tượng trở thành “tính cách”
Trong hội họa, ngựa rất khó vẽ. Vẽ sai một chút là thành thô, vẽ quá kỹ lại mất thần. Con ngựa trong tranh vì vậy thường không chỉ là con vật, mà là tính cách của người vẽ: người nghệ sĩ đặt vào đó cảm quan về nhịp sống, về khí lực, về sự sống đang trào lên.
Nhìn những bức ngựa trong triển lãm, ta có thể thấy hai lớp ý nghĩa rất đẹp của năm Ngọ:
1) Ngựa của không gian trữ tình – ngựa của những mối duyên
Có những bức ngựa không ầm ào, không chiến mã. Ngựa đứng cạnh người, lặng lẽ như một chứng nhân. Ở đó, ngựa không phải để thắng trận, mà để giữ lời hẹn. Nó gợi cảm giác về những cuộc gặp gỡ mang “định mệnh” – một cặp đôi như thể Thúy Kiều và Kim Trọng: không cần nói nhiều, chỉ cần nhìn nhau là thấy cả một đoạn đời.
Ngựa ở đây tượng trưng cho sự thủy chung của hành trình: một người có thể đi xa, nhưng vẫn nhớ đường về; có thể phi tới tương lai, nhưng vẫn mang theo cái phần dịu dàng của trái tim.
2) Ngựa của huyền thoại – ngựa của khí phách
Lại có những bức ngựa như bốc lửa, như được gọi ra từ cổ tích dân tộc: Ngựa Thánh Gióng. Khi Thánh Gióng cưỡi ngựa, đó không chỉ là cưỡi một con vật, mà là cưỡi lên một “sức bật” của dân tộc – tinh thần đứng dậy đúng lúc, lớn lên đúng lúc, và đi tới đúng lúc.
Ngựa Thánh Gióng không thuộc về riêng ai; nó thuộc về cộng đồng. Nó nhắc rằng có những giai đoạn trong đời, ta phải sống không chỉ cho mình: phải có một lần “phi lên” để vượt qua nỗi sợ, vượt qua giới hạn, vượt qua sự nhỏ bé.
Năm Ngọ – năm của “bước chuyển”: đi hay đứng là tự mình quyết
Năm Ngọ thường được cảm nhận như một năm không đứng yên. Nó đòi ta đổi guồng, đổi cách làm, đổi tầm nhìn. Nhưng ý nghĩa hay nhất của năm Ngọ không nằm ở việc “bận rộn”, mà nằm ở việc dám chuyển mình.
• Dám bỏ một thói quen cũ để mở ra một nhịp sống mới.
• Dám rời một sự an toàn để đến nơi mình thực sự thuộc về.
• Dám đi nhanh khi cần, và dám dừng lại khi cần.
Bởi ngựa là biểu tượng của chuyển động, nhưng ngựa cũng là biểu tượng của người cầm cương. Con ngựa có thể mạnh, nhưng người cầm cương mới quyết định đi đâu. Năm Ngọ đẹp nhất là năm ta không để vận tốc cuốn mình đi, mà dùng vận tốc để đưa mình tới điều đáng đến.
Lời chúc của năm Ngựa
Nếu phải gói lại tinh thần năm Bính Ngọ trong một câu, có lẽ là:
“Chúc bạn đủ gió để đi xa, và đủ vững để không lạc.”
Và khi đứng trước hình tượng ngựa trong tranh – lúc thì trầm lặng như một lời thề, lúc thì rực lửa như một huyền thoại – ta hiểu rằng:
Năm Ngựa không chỉ là một năm “may mắn”. Năm Ngựa là một năm để sống có đà, sống có hướng, sống có bản lĩnh.
Điều đáng quý nhất của ngựa không phải là nó chạy nhanh, mà là nó không chịu sống tù.
Và đó cũng là lời nhắc nhẹ nhàng của năm Ngọ:
hãy bước ra khỏi những cũ kỹ, giữ lấy khí lực của mình, rồi đi tới.
Le Auction House
